Phần mềm mã nguồn mở là gì?

 

  • Phần mềm mã nguồn mở là phần mềm với mã nguồn được công bố, với một giấy phép sử dụng đi kèm, cho phép bất cứ ai cũng có thể sử dụng, nghiên cứu, thay đổi cải tiến phần mềm và phân phối phần mềm ở dạng chưa thay đổi hoặc đã thay đổi.
  • Phần mềm mã nguồn mở cung cấp miễn phí cho người sử dụng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nhà cung cấp phần mềm mã nguồn mở có quyền yêu cầu người sử dụng trả một số chi phí về các dịch vụ huấn luyện, bảo hành, nâng cấp, tư vấn... Tức là những dịch vụ phục vụ người sử dụng, nhưng không được bán phần mềm nguồn mở vì nó được coi là sản phẩm trí tuệ chung, không phải là tài sản riêng của một nhà cung cấp nào.
  • Trái ngược với phần mềm mã nguồn mở là phần mềm thương mại. Đó là phần mềm mà mã nguồn không được công bố. Muốn sử dụng phần mềm thương mại chỉ có một cách duy nhất là mua lại bản quyền sử dụng từ các nhà phân phối chính thức của hãng. Các hình thức tự do sao chép và sử dụng phần mềm nguồn đóng bị xem như là không hợp pháp.

 

Lợi ích của phần mềm nguồn mở

  • Phần mềm mã nguồn mở là phần mềm được tác giả cung cấp mã nguồn kèm theo và người sử dụng không phải trả chi phí mã nguồn.
  • Phần mềm mã nguồn mở cho phép người sử dụng tự do sử dụng, tự do sao chép, tự do phân phối và tự do nghiên cứu, sửa đổi mã nguồn.
  • Sự phổ biến của các phần mềm mã nguồn mở nằm ở chỗ cho phép người sử dụng tích hợp hệ thống có thể bổ sung và cải tiến những ứng dụng này thành những sản phẩm tốt hơn, phù hợp hơn cho khách hàng.
  • Theo tác giả Gilgert Robert, phần mềm mã nguồn mở là một phong trào tin cậy và phát triển rất nhanh, đem lại lợi ích cho người sử dụng và thúc đẩy mạnh mẽ sự ứng dụng tin học trong hoạt động kinh tế và đời sống xã hội

Ví dụ về phần mềm nguồn mở có thể kể đến là: Các hệ điều hành Linux, Ubuntu…; Các ngôn ngữ lập trình Perl, Python…; Hệ quản trị máy chủ Web (Web Server) Apache TomCat; Các hệ quản trị cơ sở dữ liệu (CSDL) quan hệ MySQL, PostgreSQL…

  • Trong hoạt động thư viện cũng có nhiều phần mềm mã nguồn mở. Các phần mềm mã nguồn mở đã và đang được sử dụng ở nước ta là:

- Phần mềm tư liệu CDS/ISIS, CSD/ISIS for Windows.

- Phần mềm quản lý các bộ sưu tập số Greenstone, Dspace...

- Phần mềm quản trị thư viện tích hợp Koha, OpenBiblio, PMB, WEBLIS...

- Phần mềm tìm kiếm tập trung Vufind

- Cổng thông tin Drupal

  • Với khả năng sử dụng miễn phí và dễ dàng điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu sử dụng, các phần mềm mã nguồn mở này, đặc biệt là phần mềm tư liệu CDS/ISIS for Windows và phần mềm quản lý bộ sưu tập số Dspace thực sự đã góp phần quan trọng trong tiến trình tin học hoá hoạt động thư viện - thông tin ở Việt Nam từ năm 1987 đến nay.

 

                                                                                                                                                                          Theo: Thư viện Quốc Gia Việt Nam